skip to Main Content

Compassie

Even voorstellen

Mijn naam is Jeanne. Ik ben wat ze noemen een mantelzorger of zoals je wilt, een naastbetrokkene. Dat wil zeggen dat ik de extra zorg heb voor mijn zoon en tot een paar jaar geleden ook voor mijn moeder. Zelf ben ik tot twee keer toe over de kop gegaan door te veel, te lang en te hard voorbij te gaan aan mijn eigen kunnen. Dus ook hierin heb ik een pittig proces doorlopen. In januari 2020 ben ik als co-trainer gestart voor de cursus Samen Ondersteunen bij FAMEUS.

Compassie

In deze serie van drie artikelen praten we over in balans zijn. We hebben gekeken naar grenzen stellen en jouw plek als naastbetrokkene of mantelzorger en jouw eigen levenshuis naast dat van je naaste/familielid. Ook hebben we stil gestaan bij de balans tussen draaglast en draagkracht en welke factoren hierin kunnen bijdragen. We hebben gezien dat je zelf ook invloed hebt. Gelukkig maar! Vandaag neem ik je hierin graag verder mee en kijken we naar het onderwerp compassie.

Gedicht van Judith Herzberg

Er is nog zomer en genoeg

wat zou het loodzwaar

tillen zijn wat een gezwoeg

als iedereen niet iedereen ter wille

was als iedereen niet iedereen

op handen droeg

Compassie en zelfcompassie

Als naastbetrokkene of mantelzorger beschik je ongetwijfeld over empathische kwaliteiten. Empathie staat voor het je kunnen inleven in de ander. Het gaat om meer dan zomaar het begrijpen van de ander. Wij zijn als mens in staat om bij de ander subtiele tekens van emotie te registreren. We lezen deze emoties niet, maar spiegelen ze en voelen ze aan. Hierdoor zijn we in staat om ons goed in te leven in de ander.

Dus als we pijn en lijden bij onze naaste waarnemen, voelen we die pijn en dat lijden ook. In plaats van de pijn van je naaste uit de weg te willen ruimen, of uit de weg te gaan, vraagt compassie juist om er bij te blijven. Om er als het ware bij te gaan zitten, zonder er iets mee te willen doen of het te willen oplossen. Je aanvaardt dat er pijn en lijden is en je laat de verantwoordelijkheid aan de ander over, net als zijn bereidheid of hij er iets mee wil doen. Je sluit dus aan bij wat de ander zegt nodig te hebben.

Misschien denk je nu: O nee, gaan we die kant op? Maar echt, er is niets zweverigs aan (zelf-)compassie! Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat er een sterke samenhang is tussen compassie en gezondheid, welzijn en weerbaarheid bij tegenslag. Door compassievol met jezelf om te gaan, verzacht je de impact van negatieve gebeurtenissen. Een betere zelfzorg zorgt voor een positievere levenshouding en meer levensgeluk. En zeg nou zelf: dat kunnen we allemaal prima gebruiken!

Compassie kan worden omschreven als het vermogen om ons betrokken te voelen bij pijn en lijden van onszelf en anderen. Het gaat samen met de wens om deze pijn en dit lijden te verlichten en onze bereidheid om daar eigen verantwoordelijkheid voor te nemen.

Ik denk dat we ervan uit mogen gaan dat ieder mens van nature graag in relatie wil zijn, zich betrokken wil voelen tot de ander, maar dat dit vermogen niet altijd tot bloei/ontwikkeling komt. Er zijn diverse omstandigheden denkbaar, bijvoorbeeld je gezondheid, leef- en omgevingsfactoren, die de mogelijkheid om compassievol te kunnen zijn, in de weg staan. Maar het is mogelijk compassie te ontwikkelen.

Hoe kijk je naar jezelf?

We kennen allemaal wel situaties waarin je je machteloos of schuldig voelt, of dat je het gevoel hebt tekort te schieten in de zorg voor je naaste. Deze gevoelens zijn op zichzelf al vervelend genoeg. Toch komt daar vaak nog een negatief oordeel van onszelf bovenop: Zie je wel, het lukt me niet! En je geeft jezelf nog eens op je kop ook.

Het kan echt anders! Zo sprak Annica al in haar artikel over mindset ontwikkelen, hoe je hier een andere positieve gedachte voor in de plaats kan zetten. Dat maakt dat je er milder naar kunt kijken. Je kunt ook jezelf troost bieden, zoals je dat naar een ander, bijvoorbeeld je naaste of een goeie vriendin, ook zou doen. Sla er je arm omheen en wordt als het ware je eigen vriendin!

Wees minder streng naar jezelf. Juist op momenten dat we geconfronteerd worden met stressvolle en pijnlijke situaties, mogen we onszelf meer compassie gunnen. In deze coronatijd kan het helpen om de pijn van de lockdown te aanvaarden en binnen de mogelijkheden, je naaste en jezelf tot steun te zijn. Laat je naaste zien dat je er bent voor hem. Wees creatief! Zoom, bel, mail of app regelmatig of schrijf een brief. Op die manier kun je ook samen-zijn.

Samenvattend kunnen we zeggen dat je in je rol van naastbetrokkene of mantelzorger je balans goed in de gaten moet houden, niet alleen je (zorg-)activiteiten afwisselen met rust, maar ook goed je grenzen bewaken en kenbaar maken, je eigen leven naast dat van de ander leven, en mildheid en compassie hebben met de ander EN jezelf.

Om over na te denken

Een gedicht van Rainer Maria Rilke

Wellicht zijn alle draken in ons leven

uiteindelijk wel prinsessen

die in angst en beven

er slechts naar haken ons, eenmaal dapper en schoon,

te zien ontwaken.

Wellicht is alles wat er aan verschrikkelijks leeft

in diepste wezen wel niets anders

dan iets wat onze liefde nodig heeft.

…en om te ervaren

Om zelf te ervaren zijn er verschillende meditaties, waaronder deze:

Vriendelijkheid naar jezelf van Frits Koster

Er zijn er nog veel meer om eens te beoefenen. Als je nog niet zo bekend bent met mediteren, kies dan voor een korte meditatie. Vele meditaties zijn gratis te downloaden. Er zijn ook diverse apps die je kunt downloaden. Kies wat bij je past.

Aan de slag


Hartlabyrint
  • Wanneer je in een stressvolle of zware fase zit, kan het compassievol zijn om jezelf regelmatig uit te nodigen voor een genietmomentje. Waar word jij gelukkig van? In de natuur te zijn, dansen, naar muziek luisteren… Misschien is het ook een idee om zo’n moment eens samen met je naaste te doen.
  • Om jezelf een geheugensteuntje te geven kun je het hartlabyrint invullen, met allerlei zaken waar jij blij van wordt. Teken hem op een A4 papier na en vul het papier in. Begin in het midden. Hang hem ergens op, waar jij hem regelmatig ziet.
  • Als je geïnteresseerd bent geraakt in dit onderwerp; er worden diverse cursussen gegeven op het gebied van mindfulness en compassie. Voor mindfulness zou je eens kunnen kijken op evie.nl En als je op het onderwerp gaat googelen kom je veel meer leuks tegen.

Ik wens jou en je naaste veel succes!

Bronvermeldingen:

Back To Top