skip to Main Content

Grenzen

Even voorstellen

Mijn naam is Jeanne. Ik ben wat ze noemen een mantelzorger of zoals je wilt, een naastbetrokkene. Dat wil zeggen dat ik de extra zorg heb voor mijn zoon en tot een paar jaar geleden ook voor mijn moeder. Zelf ben ik tot twee keer toe over de kop gegaan door te veel, te lang en te hard voorbij te gaan aan mijn eigen kunnen. Dus ook hierin heb ik een pittig proces doorlopen. In januari 2020 ben ik als co-trainer gestart voor de cursus Samen Ondersteunen bij FAMEUS.

Grenzen

Als je actief bent als naastbetrokkene of mantelzorger, ben je misschien als vanzelf veel gericht op de ander. Dan wil ik graag beginnen om hiervoor mijn waardering uit te spreken, want hoe bijzonder is dat voor die ander? Je naaste voelt zich gezien en gehoord door jou. Je bent een enorme steun voor hem of haar. Maar misschien ben je soms zo aan het zorgen voor de ander, dat jij langzaam maar zeker steeds verder naar de achtergrond raakt. Hierdoor loop je de kans om zelf overbelast te raken. Maak daarom je grenzen op tijd kenbaar! Hoe je dat doet, vertel ik je onder het kopje ‘Belangrijk’.

Natuurlijk weten we wel dat zorgen voor die ander, begint bij goed voor jezelf te zorgen, we worden er regelmatig mee om de oren geslagen. Maar hoe doe je dat in tijden van hectiek, crisis en corona? Juist op deze momenten heeft je naaste jouw steun nodig. Misschien maakt hij zich veel zorgen, slaapt hij slecht door meer gepieker, is hij angstig of vervalt in somberheid. Hoe kun jij als naastbetrokkene steun bieden en tegelijkertijd jezelf steunen, als je zelf ook in ongewisse bent en weinig antwoorden hebt. Wat vraagt je naaste en wat heb je zelf nodig om vaste grond onder je voeten te blijven voelen?

Voor mij betekent dat vooral bewust te zijn van mijn eigen mogelijkheden en mijn grenzen. Willen en kunnen zijn niet hetzelfde. Het gaat om een bewustzijn van je draaglast vs. je draagkracht. En wat jouw draaglast en -kracht zijn, is bij mij weer anders.

Als je over je grenzen laat gaan, betekent dat dat je meer doet dan wat je werkelijk wilt en/of kunt. Misschien ben je teveel bezig met redden, voel je je te verantwoordelijk voor de ander of pas je je continue aan aan de ander. Hierdoor doe je niet alleen jezelf te kort, maar uiteindelijk ook de ander; hij leert niet ZELF zijn verantwoordelijkheid te nemen en te gaan vertrouwen op zijn eigen kunnen.

En nee, het is soms niet te verteren om je naaste te zien lijden. Je wilt niets liever dan dat lijden verlichten. En jij kunt ook (even) verlichting bieden, door te luisteren naar de ander, met volle aandacht bij hem te zijn. Maar misschien vraagt de situatie jou wel minstens zo vaak om de pijn, de angst of het verdriet van de ander te verdragen.

Het vraagt moed om hier eerlijk naar te kijken. Het vraagt moed om je grens aan te geven. En het vraagt moed om te durven zien wat je nodig hebt. Maar je zult merken hoe groot je eigen invloed is en hoeveel kracht het je oplevert. Want dat je als mantelzorger vaak beschikt over een groot hart, en een flinke dosis moed en positiviteit, heb je immers allang laten zien! Dat mag je ook inzetten voor jezelf.

Een moeder vertelde me onlangs het volgende:

…Toen ons kind in een donkere periode zat en tijdelijk uit huis woonde, appte hij me regelmatig als hij zich rot voelde. Lang ging ik daarop in, want ik wilde hem immers laten weten dat wij er als ouders waren en ook zouden blijven voor hem. Maar wat ik ook antwoordde, het hielp niets en hij ging steeds meer en dwingender appen. Ik kwam er niet meer los van en ik voelde me gevangen in machteloosheid. We konden met ons gezin niet eens meer rustig eten. Het veranderde pas toen ik hem duidelijk heb gezegd dat ik het niet meer wilde op deze manier en waarom. Hij was boos en voelde zich in de steek gelaten. Hij liet toen helemaal niet meer van zich horen. En ik dacht: nu heb ik hem nog echt afgewezen ook! Maar na een tijdje is hij over de drempel gestapt en met zijn begeleiders gaan praten. We moesten allebei een nieuwe manier vinden, want we hadden het heen en weer ge-app beiden in stand gehouden. Het heeft even geduurd, maar op een gegeven moment keek ik er echt weer naar uit om ’s avonds even met hem te bellen en te kletsen samen…

Zo gaat het natuurlijk niet altijd. Het is goed mogelijk dat je met weerstand te maken krijgt. Stem af op elkaar, zoek samen naar nieuwe mogelijkheden en blijf in gesprek met elkaar.

Belangrijk

  • Stel je grens altijd in een ik-boodschap. Je geeft concreet het gedrag of de vraag van de ander aan en beschrijft, wederom in de ik-vorm wat het effect daarvan op jou is en wat jij wil/niet wil. Neem de tijd om het rustig uit te kunnen leggen en geef ruimte aan de reactie van de ander. (Zie hiervoor ook wat Lot geschreven heeft op 14 april in haar stuk over waarnemen, interpreteren en oordelen)
  • Stel alleen grenzen die je kunt waarmaken.

Om over na te denken

  • Hoe goed ken jij je grenzen? En hoe serieus neem je deze?
  • Ben jij iemand die heel stellig is in haar grenzen of laat je veel ruimte? Waarom is dit jouw manier? Wat brengt het jou, door het op deze manier te doen?

Aan de slag

Rollen

  1. Teken eens een ronde taartvorm, bestaande uit tien taartstukken. Die taart ben jij. Vul in de taartstukken jouw diverse dagelijkse rollen die jij hebt (bijvoorbeeld werknemer, partner…). Uit hoeveel stukken taart bestaat jouw rol als naastbetrokkene/mantelzorger en uit welke stukken (rollen) bestaat de taart nog meer?
  2. Klopt deze verhouding voor jou of neemt je mantelzorgdeel teveel ruimte in “beslag”?
  3. Als deze verhouding niet klopt, schrijf dan eens op hoe je het graag anders wilt.
  4. Bewaar de taart, misschien kun je er over een tijdje nog eens naar kijken. Is er iets veranderd in de verdeling?

Grenzen aangeven

  1. Beschrijf eens een situatie waarin jij het toestond dat er iemand over je grenzen ging en hoe dat voelde voor jou? Heb je het kenbaar gemaakt? Heb je voor jezelf misschien een andere/meer gezonde keuze kunnen maken?
  2. Beschrijf vervolgens eens een situatie waarin je duidelijk je grenzen hebt aangegeven. Wat heeft je het opgeleverd?

Succes!

Back To Top